Enflasyon ve Alım Gücü Nedir?

Haberlerde sıkça duyduğumuz "enflasyon yükseldi" cümlesi aslında ne anlama geliyor? Cebimizdeki parayı nasıl eritiyor? Ekonominin bu temel kavramı, maaşlı çalışanların hayat standartlarını doğrudan etkileyen en önemli faktördür.

Enflasyon Nedir?

En basit tanımıyla enflasyon, fiyatlar genel seviyesindeki sürekli artıştır. Bir ürünün fiyatının artması enflasyon değildir; ancak market sepetinden benzine, kiradan elektriğe kadar genele yayılan bir fiyat artışı söz konusuysa buna enflasyon denir. Türkiye’de bu değişim TÜİK tarafından açıklanan TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ile ölçülür.

Alım Gücü Nasıl Düşer?

Alım gücü, bir birim para ile ne kadar mal veya hizmet satın alabileceğinizdir. Enflasyon arttığında, paranızın değeri düşer.

Örnek:
Geçen sene 100 TL ile marketten 5 birim ürün alabiliyorken, bugün aynı 100 TL ile sadece 3 birim ürün alabiliyorsanız, alım gücünüz %40 düşmüş demektir. Maaşınız aynı kalsa bile, enflasyon nedeniyle aslında her geçen gün "fakirleşirsiniz".

Nominal Zam vs. Reel Zam

İşte bu noktada "Reel Zam" kavramı devreye girer. Maaşınıza yapılan %30'luk bir zam kulağa hoş gelebilir. Ancak enflasyonun %50 olduğu bir yılda, maaşınız %30 artarsa, alım gücünüz yine de %20 azalmış olur. Buna "Reel kayıp" denir. Gerçek bir zamdan bahsedebilmek için, maaş artış oranının enflasyon oranının üzerinde olması gerekir.

TÜFE ve Hissedilen Enflasyon

Resmi enflasyon verileri (TÜFE), ortalama bir tüketim sepetine göre hesaplanır. Ancak herkesin harcama alışkanlığı farklıdır. Eğer gelirinizin büyük kısmını gıda ve kiraya harcıyorsanız ve bu kalemlerdeki artış ortalamanın üzerindeyse, sizin hissettiğiniz enflasyon resmi rakamdan çok daha yüksek olabilir.

Kendinizi Nasıl Korursunuz?

• Bütçe Yapın: Gelir ve giderlerinizi takip edin, gereksiz harcamaları kısın.
• Maaşınızı Reel Olarak Takip Edin: Sitemizdeki hesaplayıcı gibi araçlarla maaşınızın eriyip erimediğini düzenli kontrol edin.
• Yatırım Yapın: Tasarruflarınızı TL'de tutmak yerine, enflasyona karşı koruyan yatırım araçlarında değerlendirmeyi düşünün.